Κυριακή, 10 Ιουνίου 2012

Η ΝΕΣΤΑΝΙΩΤΙΚΗ ΦΟΡΕΣΙΑ





Άη Γιώργης 2008 (Φωτογραφία: Παναγιώτης Καρώνης)




Άη Γιώργης 2008 (Φωτογραφία: Παναγιώτης Καρώνης)





Η ΝΕΣΤΑΝΙΩΤΙΚΗ ΦΟΡΕΣΙΑ
Σύμφωνα με την περιγραφή της ενδυματολόγου Ιωάννας Παπαντωνίου, οι άντρες φοράν σώβρακο λευκό βαμβακερό. Κάλτσες πλεκτές λευκές χωρίς πατούσα που δένουν στο σώβρακο και στερεώνονται στο γόνατο με τις γονατούρες. Στα πόδια τσαρούχια. Στο κορμί φοριέται η πουκαμίσα από υφαντό λευκό με γκρίζα και κόκκινα καρουδάκια τύπου prince de gales. Έχει φούστα με πιέτες ελεύθερες και κορμί με πιέτες που βαστιούνται με γαζιά λευκά και σχηματίζουν διακοσμητικά γεωμετρικά σχήματα. Η πουκαμίσα έχει μανίκια μακριά και γιακά, όπως τα σημερινά πουκάμισα. Σήμερα τη φοράν πάνω από τα σημερινά ρούχα τους. Στο κεφάλι παλαιότερα φορούσαν μπαρέζι, μαντήλι βαμβακερό μαύρο δεμένο με τον κλέφτικο τρόπο. Μετά το 1900 φοράν σκούφο που τους στέλνουν ξενιτεμένοι στον Καναδά χωριανοί τους.
Το ασπροφούστανο των γυναικών αποτελείτε από μισοφόρι υφαντό, φόρεμα λευκό υφαντό με αμάνικο κορμί φούστα πτυχωτή. Το φουστάνι στο κάτω μέρος έχει ενυφασμένα σχέδια και χωριστό τμήμα από άλλα υφαντά, το χαρμπαλά. Στο κορμί φορούν πόλκα με απαλούς χρωματισμούς, κυρίως ροζ. Τη μέση τη ζώνουν με κόκκινο ζουνάρι που καταλήγει σε φούντες δεξιά και αριστερά της μέσης από τραγόμαλο βαμμένο με ριζάρι. Η πλέξη γίνεται με τα χέρια και καλαμάκια με την τεχνική του sprang. Στη μέση φοράν επίσης ποδιά με τρεις κάθετες φάσες, τσέπη και, στα δεξιά και στο κάτω μέρος, χαρμπαλά σε χρώμα αντίθετο με την πόλκα. Στο κεφάλι φορούν λευκό τσεμπέρι. Παλιότερα η φορεσιά συμπληρωνόταν με μαύρο γιουρντί, είδος αμάνικου επενδύτη από σαγιάκι. Στα πόδια φορούσαν κάλτσες λευκές πλεκτές και παπούτσια αγοραστά. Ως πριν λίγα χρόνια, μου είπε ο κ. Παπαγιάννης, οι γυναίκες φορούσαν καφετιές ζώστρες. Κάποιο παρατσούκλι που έβγαλαν στις Νεστανιώτισσες τις έκανε να μην φοράν πια τη ζώστρα που έδινε γραφικότητα στις πομπές και τους χορούς.

Πηγή

Από το λεύκωμα «Η ΙΕΡΟΤΕΛΕΣΤΕΙΑ ΤΗΣ ΑΝΟΙΞΗΣ, Χορός και πομπή του Άη-Γιώργη στη Νεστάνη Αρκαδίας», εκδόσεις ΤΟ ΔΟΝΤΙ, Πάτρα, 2011, σε επιμέλεια και φωτογραφικό υλικό του Παναγιώτη Καρώνη.


© κειμένου-φωτογραφιών: Παναγιώτης Καρώνης 2016, με την επιφύλαξη κάθε δικαιώματος.
Απαγορεύεται η αναδημοσίευση, ή αναπαραγωγή, ολική, μερική ή περιληπτική η κατά παράφραση ή διασκευή και απόδοση του περιεχομένου του παρόντος άρθρου με οποιοδήποτε τρόπο, χωρίς προηγούμενη συνεννόηση με τον συγγραφέα του.





Πόλκα (Μπόκλα, για τους Νεστανιώτες/τισσες)


 
Πόλκα (λεπτομέρεια)



Το ασπροφούστανο των γυναικών αποτελείτε από μισοφόρι υφαντό, φόρεμα λευκό υφαντό με αμάνικο κορμί φούστα πτυχωτή. Το φουστάνι στο κάτω μέρος έχει ενυφασμένα σχέδια και χωριστό τμήμα από άλλα υφαντά, το χαρμπαλά



Ενυφασμένα σχέδια σε μισοφόρι (λεπτομέρεια).



Το φουστάνι στο κάτω μέρος έχει ενυφασμένα σχέδια και χωριστό τμήμα από άλλα υφαντά, το χαρμπαλά.



Λεπτομέρεια σε φουστάνι, με επιπρόσθετα σχέδια που έχουν ραφτεί στο κάτω τμήμα.



Το φουστάνι από καψέικο, με σχέδια που έχουν ραφτεί στο κάτω τμήμα.



Πόλκα (Μπόκλα)




Λεπτομέρεια σε φουστάνι, με επιπρόσθετα σχέδια που έχουν ραφτεί στο κάτω τμήμα.



Λεπτομέρεια σε φουστάνι, με επιπρόσθετα σχέδια που είναι υφασμένα στον αργαλειό.



Λεπτομέρεια ποδιάς με σχέδια υφασμένα στον αργαλειό. Στο κάτω μέρος φέρει επιπρόσθετο κομμάτι (χαρμπαλά) και αυτό υφασμένο στον αργαλειό.



Λεπτομέρεια σε φουστάνι, με επιπρόσθετα σχέδια που είναι υφασμένα στον αργαλειό.


(Φωτογραφία: Παναγιώτης Καρώνης, Άη Γιώργης 2016)


 
Η ζώστρα αποτελούσε μέχρι τή δεκαετία του '60 βασικό κομμάτι της γυναικείας νεστανιώτκης φορεσιάς. Ο χαρακτηρισμός «κωλοζωμένες» που υποτιμητικά έβγαλαν τα γύρω χωριά για τις Νεστανιώτισσες είχε σαν αποτέλεσμα να μην φοράνε πλέον ζώστρες. (Φωτογραφία: Παναγιώτης Καρώνης, Άη Γιώργης 2017)


Η ζώστρα έδινε εξαιρετική γραφικότητα στη γυναικεία νεστανιώτικη φορεσιά. Οι Νεστανιώτισσες πια δεν την φορούν. (Φωτογραφία: Παναγιώτης Καρώνης, Άη Γιώργης 2017)


 
Η γυναικεία νεστανιώτικη φορεσιά στο Μουσείο Ναυπλίου του Πελοποννησιακού Λαογραφικού Ιδρύματος (Π. Λ. Ι.). Δωρεά της οικογένειας Παπαγιάννη

 
Η γυναικεία καθημερινή νεστανιώτικη φορεσιά όπως εκτίθεται στο Λαογραφικό Μουσείο Τεγέας.

Η γυναικεία καθημερινή νεστανιώτικη φορεσιά στο Λαογραφικό Μουσείο Τεγέας. (λεπτομέρεια)


(Φωτογραφία: Άγγελος Λίγκας, Άη Γιώργης 2016)



(Φωτογραφία: Παναγιώτης Καρώνης, Άη Γιώργης 2015)



(Φωτογραφία: Παναγιώτης Καρώνης, Άη Γιώργης 2015)



Το ασπροφούστανο των γυναικών αποτελείτε από μισοφόρι υφαντό, φόρεμα λευκό υφαντό με αμάνικο κορμί, φούστα πτυχωτή. Το φουστάνι στο κάτω μέρος έχει ενυφασμένα σχέδια και χωριστό τμήμα από άλλα υφαντά, το χαρμπαλά. Στο κορμί φορούν πόλκα με απαλούς χρωματισμούς, κυρίως ροζ. (Φωτογραφία: Παναγιώτης Καρώνης, Άη Γιώργης 2012).



 
(Φωτογραφία: Παναγιώτης Καρώνης, Άη Γιώργης 2016)


(Το κλαρωτό κίτρινο ή άσπρο μαντίλι είναι χαρακτηριστικό της γυναικείας φορεσιάς. Φωτογραφία: Άγγελος Λίγκας, Άη Γιώργης 2016).


(Το κλαρωτό κίτρινο ή άσπρο μαντίλι είναι χαρακτηριστικό της γυναικείας φορεσιάς. Φωτογραφία: Άγγελος Λίγκας, Άη Γιώργης 2016).


Η πουκαμίσα αποτελεί το βασικό κομμάτι τις αντρικής φορεσιάς σήμερα.



Η πουκαμίσα σήμερα φοριέται πάνω από τα ρούχα.



Η πουκαμίσα από υφαντό λευκό με γκρίζα και κόκκινα καρουδάκια τύπου prince de gales. Έχει φούστα με πιέτες ελεύθερες και κορμί με πιέτες που βαστιούνται με γαζιά λευκά και σχηματίζουν διακοσμητικά γεωμετρικά σχήματα. Η πουκαμίσα έχει μανίκια μακριά και γιακά, όπως τα σημερινά πουκάμισα. Σήμερα τη φοράν πάνω από τα σημερινά ρούχα τους. (Φωτογραφία: Παναγιώτης Καρώνης, Άη Γιώργης 2008)



Η πουκαμίσα αποτελεί το βασικό κομμάτι τις αντρικής φορεσιάς σήμερα.



Ιστορική φωτογραφία που δείχνει τις Νεστανιώτισσες να φοράνε ακόμα τις ζώστρες τους. Η καφετιά ζώστρα ήταν κομμάτι της γυναικείας νεστανιώτικης φορεσιάς και έδινε εξαιρετική γραφικότητα στους χορούς και στις πομπές. (Φωτογραφία της δεκαετίας του '60, χορός στο αλώνι του μοναστηριού, αρχείο Παναγιώτη Καρώνη)



Άη Γιώργης 2012 (Φωτογραφία: Παναγιώτης Καρώνης)


Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου