Τετάρτη, 15 Μαΐου 2013

ΤΟ ΤΑΓΑΡΙ ΚΑΙ Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ





Το ταγάρι, και η ιστορία του
Η λέξη είναι μεσαιωνική, ταγάριον, υποκοριστικό του ελληνιστικού ταγή [ταγ(ή) -άριον > -άρι].
Το ταγάρι είναι ένα παραδοσιακό, χοντρό, πολύχρωμο σακκίδιο, που φτιάχνεται από μάλλινο ύφασμα, το οποίο έχει υφανθεί στον αργαλειό, και φέρεται στην πλάτη με σκοινί που καλείτε προβαζός. Ο προβαζός, είναι ένα πλεχτό σκοινί που προσαρμόζεται και δένει σταθερά στις δυο πάνω γωνίες του ταγαριού. Το ταγάρι όμως μπορεί να είναι φτιαγμένο και από δέρμα, ή δίχτυ.
Πολλές φορές το ταγάρι συγχέεται και θεωρείται συνώνυμο του ντορβά. Ο ντορβάς, μπορεί να είναι και αυτός ένα σακκίδιο, φέρει όμως αποκλειστικά την ταγή του υποζυγίου, και ως συνώνυμα του ντορβά συναντάμε τα: ταΐστρα, τάγιστρο.
Εύκολα αντιλαμβάνεται κανείς τη χρήση του ταγαριού, μιας και με το ταγάρι μετέφεραν οι αγρότες και οι ποιμένες το λιτό τους γεύμα στην εργασία τους. Με το ταγάρι πήγαιναν στην πόλη για ψώνια. Ταγάρι όμως έφεραν και οι οδοιπόροι. Ακόμα πολλές φορές, το ταγάρι χρησιμοποιούνταν από τα παιδιά και ως σχολική σάκκα.
Ο Παλαμάς αναφέρει: Κρέμονταν στους ώμους τους ταξιδιωτικά ταγάρια, και ο Βάρναλης λέει: Ξυπόλυτοι, μ’ ένα ραβδί κι ένα ταγάρι σταυρωτά.
Το ταγάρι κατά καιρούς επανέρχεται στην «μόδα», και αρκετές φορές παίρνει το ρόλο της τσάντας στις γυναίκες. Οι νόμοι όμως της μόδας έρχονται και παρέρχονται, για να θυμηθούμε τα λόγια του Όσκαρ Ουάιλντ: Η μόδα είναι μια μορφή ασχήμιας τόσο ανυπόφορη που πρέπει να την αλλάζουμε κάθε έξι μήνες. Έτσι συναντήσαμε λοιπόν, το ταγάρι και σαν γυναικείο αξεσουάρ.
Το ταγάρι βέβαια έγινε χαρακτηριστικό μιας μερίδας κόσμου που ήθελε απελευθερωμένη τη γυναίκα και απαλλαγμένη από τα δίχτυα της βιομηχανίας της ομορφιάς. Το ντύσιμο δε αυτό, υποδήλωνε ανεμελιά και έλλειψη προσεγμένης εμφάνισης, επιπλέον δε και ένα ανοιχτό μυαλό, με αντίστοιχη φιλοσοφία. Δεν ξέρω βέβαια κατά πόσο όλο αυτό δήλωνε και μια συγκεκριμένη πολιτική στάση. Τα ταγάρια αυτά βέβαια ήταν βιομηχανοποιημένα, με μοντέρνα γραμμή και είχαν ελάχιστη σχέση με τα παραδοσιακά υφασμένα ταγάρια.
Η καγκελόφρακτη όμως αστική κοινωνία δεν θα μπορούσε να αφήσει ένα τέτοιο στυλ ντυσίματος να επικρατήσει. Αλλά και οι αστοί κάτοικοι των πόλεων, για να δείξουν τον εκσυγχρονισμένο «πολυτελή» τους βίο, και για να αποκοπούν από οτιδήποτε τους θύμιζε την καταγωγή τους έτσι ώστε να μασκαρευτούν σε κατοίκους των αστικών κέντρων, αποποιήθηκαν οτιδήποτε το παραδοσιακό! Από την άλλη βέβαια εύκολα κατανοεί κανείς ότι η βιομηχανία της μόδας έχει τους νόμους της. Έτσι ο τύπος ντυσίματος που θέλει τη γυναίκα να φορά αμπέχονο, αρβύλες, ελβιέλες, τζην, φαρδιά φούτερ, φαρδιά μάλλινα πουλόβερ -ένα στυλ που καθιερώθηκε στη δεκαετία του '70 και αφορούσε περισσότερο τη φοιτητιώσα νεολαία- χαρακτηρίστηκε ως «ταγάρι», δίνοντας στην λέξη υποτιμητική χροιά και κάνοντάς την συνώνυμο τής απεριποίητης και αντισεξουαλικής γυναίκας. Κάτι που βέβαια σε καμιά περίπτωση δεν αντιπροσώπευε τα άτομα που υιοθετούσαν αυτό το στιλ ντυσίματος. Ακόμα και σήμερα δεν είναι λίγες οι φορές που μπορεί να ακούσει κανείς: μωρέ τι ταγάρι είναι αυτή; ή, γέμισε ο χώρος ταγάρια, ὴ ακόμα τη φράση, μου έγινες ταγάρι, δηλαδή μου έγινες ανυπόφορο βάρος και σε κουβαλώ παρά τη θέλησή μου, κλπ.
Όπως και να έχει, το ταγάρι παραμένει στην παράδοσή μας ένας όμορφος υφαντός σάκος με περίτεχνα σχέδια που με μεράκι και φαντασία οι υφάντρες φιλοτεχνούσαν, και ελπίζουμε να συνεχίσουν αυτήν τους την τέχνη.



© κειμένου-φωτογραφιών: Παναγιώτης Καρώνης 2016, με την επιφύλαξη κάθε δικαιώματος.
Απαγορεύεται η αναδημοσίευση, ή αναπαραγωγή, ολική, μερική ή περιληπτική η κατά παράφραση ή διασκευή και απόδοση του περιεχομένου του παρόντος άρθρου με οποιοδήποτε τρόπο, χωρίς προηγούμενη συνεννόηση με τον συγγραφέα του.


Τα ταγάρια που παρουσιάζουμε εδώ, στη συνέχεια, είναι από τη Νεστάνη της Αρκαδίας. Όλα τους παραδοσιακά, υφασμένα με μεράκι και αγάπη από τις Νεστανιώτισσες. Στην πλειοψηφία τους οι φωτογραφίες είναι από την βλαστολατρική γιορτή του Άη-Γιώργη που τελείται κάθε χρόνο στη Νεστάνη.
Φωτογραφίες Παναγιώτης Καρώνης.










Απαγορεύεται η αναδημοσίευση, ή αναπαραγωγή, ολική, μερική ή περιληπτική η κατά παράφραση ή διασκευή και απόδοση του περιεχομένου του παρόντος άρθρου με οποιοδήποτε τρόπο, χωρίς προηγούμενη συνεννόηση με τον συγγραφέα του.












































Οι παρακάτω φωτογραφίες ταγαριών είναι από τη συλλογή του Γεωργικού Μουσείου του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών, έτσι όπως αυτά παρουσιάζονται στο εκθετήριό του. (http://sylloges.mouseio.aua.gr/)






Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου