Κυριακή, 15 Μαρτίου 2015

ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΤΗΣ ΝΕΣΤΑΝΗΣ - «Ὁ Πέτρος ἐροβόλαγε»






Ο ΓΥΡΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΕΤΡΟΥ (Ο ΠΕΤΡΟΣ ΕΡΟΒΟΛΑΓΕ)
Ὁ Πέτρος μωρέ, (ν) ὁ Πέ (ν) ὁ Πέτρος ἐροβόλαγε,
ἄιντε, (ν) ὁ Πέτρος ἐροβόλαγε (ν) ἀπὸ ψηλὴ ραχούλα
ἄιντε, καὶ στὸν ἀητὸ ροβόλαγε στοὺ Δημαρᾶ (ν) τὴ στάνη.
Πάει μωρέ, πάει νὰ κάνει τὴ Λαμπρή,
πάει νὰ κάνει τὴ Λαμπρὴ καὶ τὸ Χριστὸς Ἀνέστη.
Ἄιντε, Χριστὸς Ἀνέστη Δημαρᾶ1 (ν) Ἀληθινὸς Ἀνέστη.
Κανείς μωρέ, κανεὶς δὲν τὸν ἐγνώρισε (ν)
ἄιντε, κανεὶς δὲν τὸν ἐγνώρισε (ν) ἀπὸ τοὺς ἐδικούς του
παρὰ μωρέ, παρὰ μιὰ κόρη μοναχὰ
παρὰ μιὰ κόρη μοναχὰ μιὰ πρώτη του ξαδέρφη.
-- Ἄιντε, ποὺ ἤσουνα Πέτρο, ποὺ ἤσουνα Πέτρο ξάδερφε,
ποὺ ἤσουνα Πέτρο ξάδερφε τώρα δώδεκα χρόνια.
-- Σώπα ξαδέρφη, σωπά ξαδέρφη μὴν τὸ λὲς
σωπά ξαδέρφη μὴν τὸ λὲς καὶ μὴν τὸ κουβεντιάζεις
ἄιντε, καὶ μᾶς ἀκούσει, καὶ μᾶς ἀκούσει ἡ γειτονιὰ
καὶ μᾶς ἀκούσει ἡ γειτονιὰ κι ἡ παραπέρα ρούγα
ἄιντε, νερὸ ξαδέρφη, νερὸ ξαδέρφη γιὰ νὰ πιῶ
νερὸ ξαδέρφη γιὰ νὰ πιῶ γιατ' εἶμαι διψασμένος.
Καὶ τὸ βαρέλι, καὶ τὸ βαρέλι ἄρπαξε
καιὶτὸ βαρέλι ἄρπαξε νερὸ νὰ πάει νὰ φέρει.
Ἄιντε, ὥσπου νὰ πάει, ὥσπού νὰ πάει κι ὥσπου νὰ 'ρθεῖ
ὥσπού νὰ πάει καὶ ὥσπου νὰ 'ρθεῖ νερό γιὰ νὰ τοῦ φέρει2
πικρὸ ντουφέκι, πικρὸ ντουφέκι ἔπεσε στοὺ Πέτρου τὸ κεφάλι.

Σχολιασμός:
Τραγούδι ποὺ μιλᾶ γιὰ τὸ νόστο. Εἶναι τὸ δεύτερο βασικὸ τραγούδι τῆς γιορτῆς τοῦ Ἅη Γιώργη. Ὁ νόστος ἐξάλλου ἔδωσε καὶ τὸ ὄνομα τοῦ χωριοῦ, ὁπότε ἕνα τραγούδι μὲ θεματικὴ τὸ νόστο δὲν θὰ μπορούσε νὰ λείπει ἀπὸ τὰ Νεστανιώτικα τραγούδια αὐτῆς τῆς ἡμέρας. Ὅπως ἀναφέρει ἡ Μαρία Μιχαήλ-Δέδε στὸ βιβλίο της «Γιορτές ἔθιμα καὶ τὰ τραγούδια τους», ἐκδόσεις Φιλιππότης, Ἀθήνα, 1987: «ὁ νόστος αὐτές τὶς μέρες τῆς Λαμπρῆς εἶναι τόσο ὄμορφος γιὰ τὸν ξενιτεμένο ὁ ὁποίος στερήθηκε γιὰ καιρὸ τὸ σπίτι του καὶ τὸν τόπο του. Εἶναι ἕνα σημαντικότατο τραγούδι». Ἀκούγεται μόνο στὴν πομπὴ τῶν βλαστοφόρων καὶ ὄχι στὸ χορό.
Τὸ τραγούδι ἔχει καταγράψει καὶ ὁ Σωτήριος Τσιάνης τὸ 1959 στὴ Νεστάνη, καὶ ὑπάρχει στὸ βιβλίο του, Sotirios Chianis, «Folk songs of Mantineia», (Δημοτικὰ τραγούδια τῆς Μαντινείας), Berkeley/Los Angeles: University of California Press, 1965.

Σημειώσεις:
1. Σὲ διαδοχικὲς καταγραφὲς τοῦ τραγουδιοῦ ὁ Δημαρᾶς προφέρθηκε Δήμητρα, δηλαδή ἡ ξαδέλφη τοῦ Πέτρου.
2. Σὲ ἄλλη καταγραφὴ ὁ στίχος γίνεται: ὥσπού νὰ πάει κι ὥσπου νὰ 'ρθεῖ ἡ κόρη ἀπὸ τὴ βρύση.


Πηγὴ πληροφοριῶν

ΚΑΡΩΝΗΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ, «ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΤΗΣ ΝΕΣΤΑΝΗΣ», ἐκδόσεις ΤΟ ΔΟΝΤΙ, Πάτρα, 2013.
Τραγούδι: Ὁμάδα ἀπὸ Νεστανιώτισσες καὶ Νεστανιώτες
Φωτογραφίες: Ἀπὸ τὸ λεύκωμα «Η ΙΕΡΟΤΕΛΕΣΤΙΑ ΤΗΣ ΑΝΟΙΞΗΣ, Χορός καὶ πομπὴ τοῦ Ἅη-Γιώργη στὴ Νεστάνη Ἀρκαδίας», ἐκδόσεις ΤΟ ΔΟΝΤΙ, Πάτρα, 2011.
© Copyright: Παναγιώτης Καρώνης καὶ ἐκδόσεις ΤΟ ΔΟΝΤΙ, μὲ τὴν ἐπιφύλαξη κάθε δικαιώματος.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου