Πέμπτη, 26 Μαρτίου 2015

ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΤΗΣ ΝΕΣΤΑΝΗΣ, «Τοῦ Νάσου» (Στὴν ἄκρη ἄκρη πήγαινα)






ΤΟΥ ΝΑΣΟΥ (Στὴν ἄκρη ἄκρη πήγαινα)
Στὴν ἄκρη ἄκρη πήγαινα,
τὴν ἄκρη τὸ ποτάμι.
Βρίσκω τοῦ Νάσου τὰ μαλλιὰ
τοῦ Νάσου τὰ πλεξούδια,
καὶ στὴν ποδιὰ μου τὰ 'βαλα.
καὶ τὰ συχνορωτούσα:
- Μαλλιὰ ποῦ εἶν' τὸ κεφάλι του;
πλεξούδια τὸ κορμὶ του;
- Μαῦρα πουλιὰ τὸ φάγανε...

Σχολιασμός:
Επιτραπέζιο, κλέφτικο δημοτικό τραγούδι. Πιθανόν η ρίζες του τραγουδιού να βρίσκονται στη Ήπειρο, αλλά τραγουδιέται χρόνια τώρα σε όλη την Πελοπόννησο. Η δική μας καταγραφή έγινε στο χωριό της Αρκαδίας, Νεστάνη. Από μαρτυρίες που έχουμε, στη Νεστάνη, τραγουδιέται από τη δεκαετία του '40 και '50 σε χαρές και γιορτινές συνάξεις γύρω από το τραπέζι, παρόλο που πολλοί χαρακτηρίζουν το τραγούδι σαν κλέφτικο μοιρολόι.
Το θέμα του τραγουδιού είναι η απώλεια. Η απώλεια αγαπημένου προσώπου, χωρίς να μας διευκρινίζεται ο λόγος της. Πιθανότατα ο Νάσος να βρήκε το θάνατο μαχόμενος για την πατρίδα, αλλά εξίσου πιθανό είναι να χάθηκε στην ξενιτιά όπου πήγε αναζητώντας ένα καλύτερο μέλλον, και τα μαλλιά του αλληγορικά τώρα αναγγέλλουν στη μάνα τούτο το χαμό. Η δήλωση ότι έγινε βορά στα άγρια πουλιά και ότι καμιά «Αντιγόνη» δεν βρέθηκε να κάνει τις επιτάφιες σπονδές -τις τόσο απαραίτητες για τη γαλήνη της ψυχής, σύμφωνα με τους αρχαίους Έλληνες- είναι χαρακτηριστικό του άγνωστου ως τώρα, αιφνίδιου και βίαιου χαμού του σε άλλο τόπο. Κάλλιστα το τραγούδι θα μπορούσε να είναι ο θρήνος της Θέτιδας για το χαμό του μοναχογιού της Αχιλλέα.
Ουσιαστικά, εδώ, η μούσα του Λαού μας με έναν εκπληκτικά δωρικό στίχο, συμπυκνώνει όλη την πίκρα, τον πόνο και τη θλίψη για την απώλεια. Θρηνεί, αλλά και αποδέχεται το τέλος.
Να προσθέσουμε ότι θεματικά ίδιο τραγούδι είναι και το γνωστό «Του Αργύρη», με παραπλήσιο στίχο και μελωδία, που το συναντούμε στη Ρούμελη.


Πληροφορίες:

ΚΑΡΩΝΗΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ
Τραγουδάει ο Νεστανιώτης Σωκράτης Καρώνης
Video: Εικόνες από μελανόμορφα και ερυθρόμορφα ελληνικά αγγεία του 4ου αιώνα π.Χ.

© Copyright: Παναγιώτης Καρώνης, μὲ τὴν ἐπιφύλαξη κάθε δικαιώματος.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου